Word mensenfluisteraar

Klikken is woordeloos werken aan vertrouwenDoor Wim Aalbers

Het is de heilige graal in de relaties van
mensen. Het klikt of het klikt niet en leg maar
eens uit wat dat precies is. Dezelfde ideeën
misschien of gedeelde interesses? “Moeilijk
onder woorden te brengen”, veel verder komen
we meestal niet. Terwijl het niet om een
bijzaak gaat, in de relaties privé, met collega’s
en met klanten. Hardop vaststellen dat het niet
klikt is pijnlijk, het is het begin van opgeven,
afhaken en afscheid nemen. Maar er is vaak
teveel in het geding om ons er maar bij neer te
leggen. Stel je voor dat je het zelf in de hand
had; “het klikken in de vingers”. Visioenen
van deuren en harten die zich openen.

Wie een bijzondere vorm van klikken in
werking wil zien, die moet maar eens “horse
whisperer” googelen. Op youtube zijn de
prachtigste filmpjes te zien over
paardenfluisteraars en hun kunsten. Echte
mensen, van Argentijnse gaucho’s tot
Brabantse boerendochters, aan het werk met
paarden. Het zijn demonstraties van begrip en
vertrouwen tussen mens en dier. Het zijn vaak
hele stille filmpjes, er komt geen woord aan te
pas.

Het is een bijzonder gegeven in relaties van
mensen met dieren. We kunnen niet met
elkaar spreken, dus zijn we aangewezen op
andere middelen. Dat dieren ons iets te
vertellen hebben, dat hoef je aan niemand uit
te leggen. En dat ze dat anders doen dan met
woorden ook niet. Dat een dier ons begrijpt of
niet, dat voelen we feilloos en vaak heel intens.
De woordeloze band met een huisdier is voor
sommigen net zo belangrijk, als de verhouding
die ze hebben met mensen. En het vertrouwen
dat ze zo ervaren kan het vertrouwen in
mensen overstijgen.

Er is dus communicatie die niet gebruik
maakt van woorden, maar wel tot wederzijds
begrip en vertrouwen leidt. Die ons elkaar laat
begrijpen op een manier die van een
bijzondere schoonheid is. Dat we in het
communiceren met dieren ons daarop verlaten
is door de nood gedwongen. Maar hoe is dat
tussen mensen dan? Als het daar net zo werkt,
waarom zijn we ons dat dan minder bewust?
Waarom doen we er niet meer mee? Het zijn
de woorden die ons daarbij in de weg zitten.
We hebben onszelf door de eeuwen heen
wijs gemaakt, dat praten de superieure manier
van communiceren is. Dat woorden en
argumenten – de productie van onze ratio – het
best in staat zijn om “overdracht” te realiseren.
We ordenen er onze werkelijkheid mee en we
beslechten er onze geschillen door. En aan die
andere taal komen we niet bewust meer toe,
die taal zonder woorden.

De wetenschap produceert dagelijks nieuwe
kennis over hoe het echt werkt tussen mensen.
Neuropsychologie, social dynamics en andere
vakgebieden ontsluiten geleidelijk de hogere
geheimen van non-verbale interactie. Dat gaat
over de belangrijke dynamiek die deel uitmaakt
van wat sociale intelligentie is gaan heten. Het
is de onhoorbare ruis – soms het geknetter – op
de lijn tussen mensen. Maar het is ook de stille
vioolmuziek die twee mensen voelen
aanzwellen in de loop van een gesprek. Als het
moeilijk onder woorden te brengen is, dan is
het omdat we aan het klikken zijn.

Klikken is het vertrouwen tussen twee
mensen, dat ontstaat door gedrag zonder
woorden. Klikken zit in stil, aandachtig en
nieuwsgierig zijn naar de “interne staat” van de
ander, wat deze voelt en ervaart. Klikken zit in
het aan tafel komen en de agenda nog even
dicht laten. In het eerst nauwkeurig afstemmen
op de frequentie van de ander, zodat er iets
gaat resoneren. (re·so·ne·ren 1 meetrillen,
meeklinken 2 weerklank geven)
Klikken doe je met je lijf, met je houding en je
beweging. Je doet het met je ademhaling, met
je blik en met aanraking. Je doet het met je
stem, met klank, tempo en toonhoogte. Klikken
is een werkwoord, je kunt het leren, het
bewust proberen en je kunt jezelf er in trainen.
Je kunt het ook afkijken. Want iedereen kent
mensen die er heel goed in zijn.

Wie klikken in de vingers krijgt, die opent
deuren en harten die anders gesloten zouden
blijven. Klikken is communiceren op het
scherpst van de snede. Maak het verschil,
word mensenfluisteraar.

Wim Aalbers werkt aan de slagkracht van organisaties
© Wim Aalbers 2008