Wie kiest die stopt

Over het opruimen van de strategische zolder

Door Wim Aalbers

Voor elke briljante strategie geldt dat er tien
verschillende redenen zijn waarom ze toch kan
mislukken. Maar die ga ik hier niet voor u
opsommen, daarvoor leest u maar een
managementboek. In plaats daarvan verklap ik
u die éne oorzaak die een rol speelt bij negen
van de tien mislukkingen. Daar heeft u meer
aan bij de implementatie van uw volgende
strategisch plan en u bent nog eerder bij de
kern ook. Komt ie: De meeste mensen die zich
voornemen iets nieuws te gaan doen, vergeten
om eerst met iets anders te stoppen.

Strategie is iets wonderlijks. Je kunt het niet
beetpakken of opeten. Het kan natuurlijk wel
op papier staan of op een presentatiescherm,
maar dat is slechts de weerslag ervan.
Strategie is een abstractie; het is denken over
doen.

Begrijp me goed. Ik ben een liefhebber van
strategie. Het is leuk om mee bezig te zijn en
het kan altijd en overal, onder de douche en bij
het autorijden, tijdens een saai congres of
terwijl je software installeert op je laptop. Die
laatste gedachte levert en passant een
passende metafoor op, want strategie “draait
ook goed op de achtergrond”. Is een vraagstuk
eenmaal opgestart, dan gaat mijn
onderbewuste er vaak vrijelijk mee aan de
haal, terwijl ik al lang weer iets anders aan het
doen ben. En dan opeens: Ping! You’ve got
een oplossing! U kent het ongetwijfeld ook.

Terug naar de essentie. Waarom lukken de
meest voor de hand liggende dingen niet, zelfs
als we ze na een grondige feitenanalyse, een
kernachtige SWOT en een gedegen afweging
van strategische alternatieven, samen met nog
tien hoogopgeleide volwassenen, hebben
afgesproken in een ontspannen en
comfortabele entourage, ergens op de Veluwe
met apéritief en diner na?
Ik heb het natuurlijk al een beetje verklapt,
want strategie is denken over doen en dat is
nog iets heel anders dan doen.

Wat is denken toch makkelijk vergeleken met
doen. De ruimte en de mogelijkheden zijn
onbeperkt. De meest fantastische
redeneringen komen en gaan alsof het niets
kost. Het maakt niet uit of dingen kloppen en
de ene gedachte is niet per se belangrijker of
urgenter dan de andere. Er zijn gewoon geen
grenzen aan het bedenken.

Hoe anders is het met doen. Is het plan
eenmaal uitgedragen en de presentatie
gehouden, dan worden we opeens
geconfronteerd met de harde werkelijkheid.
Dan wachten onze mailbox en onze agenda,
ons vergaderschema en onze lopende
projecten. En we hadden het al zo druk. Hoe
plooien we dat nieuw initiatief daar nog een
beetje tussen? De eerste
projectteamvergadering kan pas over 3
weken? Het is niet anders en misschien maar
goed ook, want door al dat gevergader over
strategie loopt er al weer van alles achter op
de planning.

De grootste faaloorzaak van nieuwe
strategische initiatieven is dat er niet tegelijk
actief wordt gekozen en afgesproken om ook
iets niét, niet meer, of veel minder te gaan
doen dan voorheen. Strategie is als huisraad.
Als je niet regelmatig iets naar de stort brengt
stapelt het zich op. Net zo lang tot er geen
meter ruimte meer is, om het nieuwste speeltje
zelfs maar uit te pakken.

Het is het afwezige hoofdstuk in veel van de
plannen die ik zoal onder ogen krijg en het
heeft als titel: “Dat waarvan we kiezen om het
niet meer te doen.” In het hoofdstuk
implementatie komt het dus ook niet voor.
Logisch dat zoveel fraaie plannen op enig
moment vastlopen als in rul zand. De eerlijke
evaluatie zou luiden: ”goed idee, maar het kon
er gewoon niet meer bij.”

We doen het natuurlijk zelf, maar dan nog:
Waarom hebben we toch zo’n moeite met het
opruimen van onze strategische zolder?
Daarover een volgende keer, onder de titel
“Onmacht der gewoonte”.

Wim Aalbers werkt aan de slagkracht van organisaties.
www.wimaalbers.nl
© Wim Aalbers 2007