Met een regeerakkoord zijn we er niet

 

Het banenprobleem gaat niet weg 

Noem het de onderstroom, maar ik heb al langer gevoel dat er meer aan de hand is dan een ingrijpende crisis van de financiën van banken en landen. En van de banen en financiën van hele bevolkingsgroepen. En ik ben niet de enige in mijn omgeving merk ik nu , exact een jaar na de eerste Occupy demonstratie op Wall Street NY. Er is veel meer aan de hand op de planeet, maar ik beperk me hier even tot de banen. Want er is niet sprake van een probleem op de arbeidsmarkt, maar de arbeidsmarkt is het probleem. We onderschatten nog steeds wat er zich nu afspeelt in onze bedrijven en op onze markten. “Het wordt nooit meer zoals het was”, zegt mijn buikgevoel al langer en vandaag werd het gevoed door een artikel dat ik las. “Why the job problem is not going away” kopt VoxEU.org een portal van het Centre for Economic Policy Research. Een bron om serieus te nemen, net als de schrijvers van het artikel, afkomstig van McKinsey Global Institute.

Groei lost niks op
De crises die we meemaken staan niet op zich. Ze zetten het spotlight op arbeidsmarkttrends, die al tientallen jaren zichtbaar zijn, zo concluderen de auteurs. Het wordt steeds duidelijker, dat hervatting van de economische groei alleen niet voor herstel van de arbeidsmarkt en voor miljoenen nieuwe banen zal zorgen. Vrijwel overal in de ontwikkelde wereld is er een groeiende kloof; tussen wat de arbeidsmarkt vraagt van mensen en de opleiding en vaardigheden die mensen meebrengen naar die markt. En daar waar de vergrijzing het sterkst is, wordt is die kloof versneld nog breder. “De productiviteitscrisis die daarvan het gevolg is kan voor landen en zelfs regio’s betekenen, dat generaties na ons armer zullen opgroeien en leven dan hun ouders.”

Ernstige aansluitingsproblematiek
Het artikel is goed onderbouwd met onderzoeksresultaten en andere data. Het illustreert een toekomst, die vraagt om een heel andere benadering van opleiding en arbeid. De auteurs schetsen een beeld van een wereldwijd tekort aan jonge en hoog opgeleide mensen versus een overschot van oudere arbeidskrachten met onvoldoende aansluitende opleiding en vaardigheden. Vooral regio’s waar de welstand relatief hoog is,  net als de gemiddelde leeftijd van de werkenden, krijgen in de komende decennia te maken met ernstige aansluitingsproblematiek. Plus de gevolgen daarvan voor de nationale productie en welvaart. De positie van Nederland op die wereldkaart van leeftijd en opleiding geeft te denken.

Over de horizon kijken
Het artikel schetst verder een aantal scenario’s, die nationale beleidsmakers en bestuurders dwingen om veel verder te kijken dan hun eigen regeerhorizon. Het maakt helder dat een regeerakkoord plus een banenplan voor vier jaar volstrekt ontoereikend zijn, om recht te doen aan de werkelijkheid van de wereldwijde arbeidsmarkt. Er is een lange termijnplan nodig, gebaseerd op feiten en gevoed met een integrale visie op welvaart, inkomen, arbeid en opleiding. Minimaal een tienjarenplan voor de Nederlandse delta, met een nadrukkelijke blik over de lands- en regiogrenzen. Dat lijkt me nou echt iets voor de knappe koppen van dat gedroomde zakenkabinet. Terwijl Mark en Diederik ondertussen een akkoord en een kabinet in elkaar knutselen.