Onverschillig maakt vrienden

Meer bereiken door achteroverleunen

Door Wim Aalbers

Het jaar is nog lang en dat is maar goed ook.
Om onze doelen te bereiken zullen we alle
zeilen moeten bijzetten. Wat dat betreft is er
weinig anders dan vorig jaar en volgend jaar
zal het wel net zo gaan. Succes is tien procent
inspiratie en negentig procent transpiratie. Het
zijn bekende managementclichés.
Toch zijn er mensen voor die dit allemaal niet
lijkt op te gaan. Alsof het ze komt aanwaaien.
Hoe minder ze zich inspannen, hoe meer ze
bereiken. Hoe zit dat dan? Wat kunnen we van
ze leren? Zijn ze zondagskinderen of doen ze
dingen anders dan u en ik?

In het zweet onzes aanschijns zullen we ons
brood verdienen, is ons geleerd. Wie wat wil
bereiken moet ploeteren en zonder inspanning
kom je niet ver. IJver en doorzettingsvermogen
zijn belangrijke deugden. Van huis uit maar
ook in onze opleiding en werkomgeving komen
ze telkens weer terug, als sleutels voor succes
in het leven. Luiheid en afwachtendheid
daarentegen brengen de mens niet veel
verder.

We gedragen ons ernaar in ons leven en in
ons beroep. We werken hard en stralen dat uit.
We signaleren kansen, we stellen doelen en
we communiceren voortdurend over wat we
willen bereiken en wat daarvoor nog moet
gebeuren. We praten over missie, over
strategie en over acties en we geven het
goede voorbeeld. We rusten niet voor we
resultaat hebben. Als ware graalridders nemen
we de mensen om ons heen op sleeptouw in
onze zoektocht naar de schat. Dat kost veel
energie, maar een beetje manager is nu
eenmaal gezond ongeduldig.

Slechts een kleine minderheid van ons weet
zich te onttrekken aan deze moraal. Deze
mensen hebben leidinggevende banen en
verantwoordelijkheden als wijzelf en tegelijk
lijken ze minder moeite te hoeven doen voor
succes. En wat ons nog het meeste
bevreemdt; ze stralen het nog uit ook, dat ze
zich niet zo druk maken om te bereiken wat ze
willen. Ze zijn op het oog helemaal niet zo
bezig met al die dingen, waar ons hoofd van
om loopt. Net alsof het ze minder interesseert,
terwijl ze aantoonbaar wél succesvol zijn. Hun
houding is in strijd met alles wat we hebben
geleerd en zelf in de praktijk brengen. Hun
schijnbare onverschilligheid staat ons
misschien tegen en tegelijkertijd fascineert ze
ons ook. Wat is hun geheim?

Een mooie beschrijving van de attitude die
we herkennen, is de engelse term “laid back”.
Ze betekent letterlijk achteroverleunend. Het is
de beschrijving van een houding die
tevredenheid in zich heeft, ongeacht wat er
zich afspeelt op het moment en in de
omgeving. De aandacht van mensen met deze
houding is onverdeeld hier en nu en vlucht niet
naar morgen of ginds. Ze lijken geen dromen
te hebben en geen zorgen, alsof de toekomst
ze onverschillig laat. Het is een
benijdenswaardige houding.

In achterover leunen schuilt een magische
energie, waarvan weinig mensen de
aantrekkingskracht kunnen weerstaan. Voor
wie oprecht tevreden is, is er weinig dat nog
het verschil kan maken, nu niet en in de
toekomst niet. Wie zo in het leven staat, die
beschikt over een onverschilligheid die
onkwetsbaar maakt en onoverwinnelijk. Ze is
jaloersmakend en onweerstaanbaar tegelijk
voor velen. Ze werkt op mensen, zoals een
zoete siroop op vliegen. Zo trekt ze
bewondering en daarmee ook nieuwe energie
aan. Echte tevredenheid is heel
begerenswaardig en tegelijk schaarser dan
diamant.

Onverschilligheid kan een krachtige
levenshouding zijn, maar ze hoeft nog niet te
leiden tot een managementstijl van “laissez
faire”. De paradox is dat ze voortkomt uit een
groot besef van realiteitszin en kwetsbaarheid.
Mensen met die kwaliteit zijn extra zuinig met
hun tijd en aandacht. Ze leven sterk intuïtief en
zullen hun tijd en aandacht daardoor heel
effectief aanwenden en richten. Juist dat maakt
ze succesvol.

Bewust achteroverleunen is minder passief
dan het klinkt. Het is de actieve aanvaarding
van de werkelijkheid als vertrekpunt voor de
toekomst. Je moet durven stilstaan om in
beweging te kunnen komen.

Wim Aalbers werkt aan de slagkracht van organisaties
© Wim Aalbers 2008